Okuma Becerileri Nasıl Geliştirilir?

Ortak yazar: Soren Rosier

Çoğu insan okumakla ilgili sorun yaşar. İyi okumak zaman alır, sabırlı olmayı ve pratik yapmayı gerektirir! Belirlenmesi gereken en önemli şey, okumanın amacıdır: Mobilya monte etmek için talimatlara bakmakla ders kitabı okumak aynı şey değildir! Amacını belirleyince, sözcük dağarcığı ve hız gibi şeyleri öne çıkaran yoğun okuma tekniklerine ya da bir metnin anlamını daha derin biçimde kavramanı sağlayan kapsamlı tekniklere odaklanmayı seçebilirsin.

Makalenin 1.Yöntemi:
Ön Okuma

  1. 1
    Elindeki metnin türünü anladığından emin ol. Kendine şunu sor: Ben ne tür bir metin okuyorum? Gazete, ders kitabı ya da el kitabı gibi bilgi bazlı bir şey mi? Yoksa, roman ya da hikâye gibi daha yaratıcı/sanatsal bir şey mi? Bu önemli![1]
    • Örneğin, talimatları izlemek için okuyorsan (söz gelimi, tarif ya da montaj kılavuzu gibi bir şey okuyorsan) her bir adımın tam anlamını anlaman gerekir.
    • İçinde bir sürü bilgi olan bir metin, örneğin bir ders kitabı okuyorsan daha ziyade bilmediğin ya da anlamadığın konularda yeni bilgiler öğreneceksin.
  2. 2
    Okumanın amacına karar ver. Okuma nedeninin, okuma şeklin üzerinde etkisi vardır. Örneğin, bir ders için roman okumak, zevk için roman okumaktan farklı olabilir çünkü sadece metni okuma deneyiminin keyfine varmaktan ziyade anlaman ve hatırlaman beklenecektir. Kendine şunu sor: Ne için okuyorum?
    • Bilgi edinmek için (örneğin, iş ya da okul gerekliliklerini yerine getirmek için) okuyorsan muhtemelen kapsamlı teknikleri denemen gerekecektir.
    • Telaffuz pratiği yapmak, sözcük öğrenmek ya da gramer çalışmak için okuyorsan muhtemelen yoğun teknikleri denemen gerekecek.
  3. 3
    Başlamadan önce metni tara. Okumanın amacı ne olursa olsun, metne birkaç dakika göz atmak çok faydalıdır. Metnin nasıl yapılandırıldığına ve sunulduğuna bak. Bunlar, daha iyi anlamanın kolay yollarıdır.[2]
    • Metnin bir başlığı var mı?
    • Tarayabileceğin içindekiler kısmı var mı?
    • Metin, farklı bölümlere ayrılmış mı?
    • Metinde, kalın yazılmış anahtar sözcükler, çizimler ya da grafikler gibi “ekstralar” var mı?
    Reklam

Makalenin 2.Yöntemi:
Yoğun Bir Şekilde Okumak

  1. 1
    Temel bilgileri pratik etmek ve sözcük öğrenmek için yoğun bir şekilde oku. Yoğun okuma daha çok okuduğun metnin tek tek detaylarına odaklanır. Telaffuz pratiği yapmak, gramer çalışmak ya da sözcük öğrenmek için, daha yavaş okuman ve daha çok tek tek sözcüklere ve cümlelere odaklanman gerekecek.[3]
  2. 2
    Sadece metnin ana fikrini ara. Yoğun okuma için, bir şeyin derin anlamının ne olduğunu anlamaya çalışmak her zaman önemli değildir. Sadece metnin genel anlamını anlamaya çalış. Okurken daha çok yazılış, telaffuz ve cümlelerin ritmi gibi şeylere odaklanacaksın.[4]
    • Tamamen anlamadığın kısımlara çok takılıp kalma. Okuduklarının ana fikrini özetleyebiliyorsan her şey yolunda demektir.
  3. 3
    Yüksek sesle oku. Bu, okuma becerilerini geliştirebilir çünkü metinle iki şekilde haşır neşir olmanı sağlar: sözcükleri okurken gözlerinle, onları dinlerken de kulaklarınla. Telaffuz pratiği yapmaya çalışıyorsan da yüksek sesle okumak çok önemlidir.
  4. 4
    Yeni sözcüklerin anlamını tahmin etmeye çalış. Bilmediğin bir sözcükle karşılaştığında, elini hemen sözlüğe atmamaya çalış. Onun yerine, civarındaki diğer sözcükleri (yani, bağlamı) baz alarak anlamını tahmin etmeye çalış.[5]
    • Örneğin, şu cümleyi okudun ve "pesimist" sözcüğünün anlamını öğrenmek istedin: Pesimist olan erkek kardeşimin tam aksine, annem daima mutlu ve iyimserdir.
    • Cümleden, "pesimist" sözcüğünün, mutlu sözcüğünün zıt anlamlısı olduğunu tahmin edebilirsin: yani kötümser ve karamsar.
  5. 5
    Öğrenmek istediğin yeni sözcükleri yaz. Anlayamadığın sözcüklerle karşılaşırsan bunları yaz ve iyi bir sözlükten anlamlarına bak. Bu şekilde, bu sözcükleri daha sonra da çalışabilirsin.[6]
  6. 6
    Mümkün olduğunca çok oku. Ne kadar çok okursan okumak o kadar kolaylaşır. Her gün 15 ila 30 dakika pratik yapmak, büyük bir fark yaratacaktır.[7]
    • Sadece temel becerini geliştirmeye çalışıyorsan ilgini ne çekiyorsa onu oku.
    • Önceden göz attığın metni yeniden okumak, kendine olan güvenini artırabilir.
    Soren Rosier

    Soren Rosier

    Eğitim Alanında Doktora Adayı
    Soren Rosier, Stanford Eğitim Yüksekokulu’nda Doktora adayıdır. Çocukların birbirlerine bir şeyleri nasıl öğrettikleri ve etkin yaşıt öğretmenlerin nasıl eğitilecekleri konularında çalışmalarını sürdürmektedir. Doktora çalışmalarına başlamadan önce Oakland, Kaliforniya’da ortaokul öğretmenliği ve SRI International’da araştırmacılık yapmıştır. Lisans derecesini 2010 yılında Harvard Üniversitesi’nden almıştır.
    Soren Rosier
    Soren Rosier
    Eğitim Alanında Doktora Adayı

    Okumak için seçtiğin kitaplarla ilgili dikkatli ol. Doktora adayı ve eski öğretmen Soren Rosier şöyle diyor: "Okumayı geliştirmek için yapılacak en iyi şey, bağımsız olarak bol bol okumaktır. İlgilendiğin ve okuma seviyene uygun kitaplar ara. Aşırı zor metinler okuyorsan ve bunlarla boğuşmak zorunda kalıyorsan o zaman okumaktan keyif almayabilirsin."

    Reklam

Makalenin 3.Yöntemi:
Kapsamlı Bir Şekilde Okumak

  1. 1
    Amacın anlamaksa kapsamlı okumayı dene. Kapsamlı okuma, okuduğun şeyin anlamını belirlemeye çalıştığında işe yarar. Bu teknik, genel resme odaklanır. Ders kitabına çalışmak, bir gazete makalesini bilgi edinmek için okumak ya da okul için kitap okumak gibi şeylerde kullanılacak en iyi yöntemdir.[8]
  2. 2
    Okuduğun şeyle ilgili notlar al. Ders kitabına çalıştığında yaptığın gibi, bir şeyi daha derin bir şekilde anlamak için okumak istiyorsan bu, daha aktif bir şekilde okumana yardım eder. Okurken yanında bir defter bulundur ve fark ettiğin önemli şeyleri not al.[9]
    • Örneğin ne zaman önemli bir fikre denk gelsen özetlemek için maddeler hâlinde yazabilirsin.
    • Okuduğun şeyde anahtar terimler ya da tarihler varsa bunları da not al.
    • Anlamadığın kısımlar varsa sorularını yaz ve sonra bunlara geri dön.
  3. 3
    Okuduğun metne notlar al. Eğer okuduğun şeyin üstüne yazabiliyor ya da işaretleme yapabiliyorsan bu da daha iyi anlamana yardım edebilir. Örneğin, önemli pasajların altını çizebilir ya da fosforlu kalemle işaretleyebilirsin. Anahtar terimleri daire içine almak ve kenarlara notlar yazmak gibi şeyleri de deneyebilirsin.[10]
  4. 4
    Okuduğun şeyi özetleyerek tekrar gözden geçir. Arada bir dur ve o ana kadar okuduklarını özetlemek için birkaç cümle not yaz. Ana fikirleri kendi sözcüklerinle ifade etmek ve bunları yazmak, okuduğunu anlayıp anlamadığını kontrol etmenin bir yoludur. Metni yeniden gözden geçirmek de okuduğunu anlamana yardım eder.[11]
    • Okuduğun herhangi bir kısmı özetlemekte ya da hatırlamakta sorun yaşarsan orayı tekrar gözden geçir.
    • Özeti, tam cümleler şeklinde değil de taslak şeklinde yazmayı da deneyebilirsin.
  5. 5
    Anahtar sözcükleri ve kavramları belirle. Metnin anlamı için çok önemli gözüken bir sözcükle ya da kavramla karşılaşırsan bunu not al. Bir ders kitabı okuyorsan bunlar bazen kalın yazılmış ya da ayrı bir sözlük kısmına konmuş olabilir. Bu sözcükleri ya da kavramları daha sonra çalışmak için yazabilirsin, hatta öğrenme kartları bile yapabilirsin.[12]
    • Önemli gözüken ama metinde net bir şekilde tanımlanmamış bir sözcük ya da kavram görürsen (internet ortamındaki ya da basılı) bir sözlükten ya da ansiklopediden anlamına bak.
    • Belirli sözcüklerin sık sık kullanıldığını görürsen bu, okuduğun şey için önemli olduğuna ve anlamına bakılması gerektiğine dair başka bir işarettir.
    Reklam

Makalenin 4.Yöntemi:
Konsantrasyonunu ve Motivasyonunu Korumak

  1. 1
    Bir arkadaşınla oku. Bir metni okuyup anlamak, biriyle birlikte yaptığında daha kolay ve daha eğlenceli olabilir. Örneğin, partnerinle metnin aynı kısmını okuyabilir, sonra konuşarak ikinizin de aynı ana fikri anladığından emin olabilirsiniz.[13]
    • Yüksek sesle okumayı geliştirmek için, daha iyi bir okur olduğunu düşündüğün biriyle bile partner olabilirsin. Partnerin okurken, telaffuzunu, hızını ve ritmini dinle. Aynısını sen de yap ve partnerinden sana geri bildirim yapmasını iste.
  2. 2
    Doğru okuma ortamını seç. Okumana gerçekten yoğunlaşmak istiyorsan televizyondan, müzikten, telefonlardan, bilgisayarlardan ve konuşkan insanlardan uzak dur. Bu dikkat dağıtıcı şeyler, odaklanmanı zorlaştırır, okumayı uzatır ve hayal kırıklığına yol açar.
    • Yapabilirsen bir masa ve rahat bir sandalyede, sessiz ve iyi aydınlatılan bir yerde okumayı dene.
  3. 3
    Sayfaya odaklanmakta sorun yaşıyorsan okurken bir işaretçi kullan. Bir kitap ayracı, cetvel ya da küçük bir parça kâğıt al ve okumak istediğin sayfanın üstüne koy. Metnin sadece bir satırını okuyabileceğin şekilde aşağıya kaydır, sonra bir sonraki satırı okumak için tekrar alta kaydır ve bu şekilde devam et. Bunu yapmak, okumanın daha üstesinden gelinebilir olduğu hissini verebilir.
  4. 4
    Seçeneğin varsa ilgini çeken bir şey oku. Gerçekten sevdiğin bir metni okurken daha motive olman çok doğal. Sana okuyacağın kitapları ve diğer şeyleri seçme şansı verilirse ilgini çeken konuları ara.[14]
  5. 5
    Gelişmeni takip et. Okuduğun kitapların ya da makalelerin listesini yap ve her gün kaç dakika okuduğunun kaydını tut. Zaman içinde ne kadar yol aldığını görmek, aşama kaydetmeye devam etme konusunda seni cesaretlendirebilir.[15]
    Reklam

Bu wikiHow makalesi hakkında

Eğitim Alanında Doktora Adayı
Soren Rosier bu makalenin ortak yazarıdır. Soren Rosier, Stanford Eğitim Yüksekokulu’nda Doktora adayıdır. Çocukların birbirlerine bir şeyleri nasıl öğrettikleri ve etkin yaşıt öğretmenlerin nasıl eğitilecekleri konularında çalışmalarını sürdürmektedir. Doktora çalışmalarına başlamadan önce Oakland, Kaliforniya’da ortaokul öğretmenliği ve SRI International’da araştırmacılık yapmıştır. Lisans derecesini 2010 yılında Harvard Üniversitesi’nden almıştır.
Kategoriler: Eğitim ve İletişim

Bu makale işine yaradı mı?

Evet
Hayır
Reklam