Koronavirüs (Corona Virüsü) Nasıl Önlenir?

Bütün haberlerde yer alan yakın tarihli salgın yüzünden koronavirüs (corona virüsü) kapmaktan korkuyor olabilirsin. Koronavirüs; potansiyel olarak hayatı tehdit eden ve basit soğuk algınlığı, MERS, SARS ve diğer solunum yolu hastalıklarına yol açan, virüsün yeni suşlarını da içeren bir virüs ailesidir. Koronavirüs ciddi olabilir ama önleyici tedbirler almak topluluk içinde, evde ve hasta birine bakarken korunmana yardımcı olabilir. Virüsü kaptığından şüphelenirsen hemen doktorunla bağlantıya geç.

Makalenin 1.Yöntemi:
Kendini Koronavirüsten Korumak

  1. 1
    Enfeksiyon riskini azaltmak için ellerini sabun ve suyla yıka. Koronavirüsü önlemenin en iyi yolu ellerini mümkün olduğunca sık yıkamaktır. Ellerini ılık suyla ıslattıktan sonra yumuşak bir sabun kullan. Sabunu 20-30 saniye kadar köpürt, sonra da ellerini akan ılık suyun altında durula.[1]
    • Bir şey yemeden ya da içmeden önce daima ellerini yıka. Ama en iyisi her dışarıya çıktığında ya da hasta olduğundan şüphelendiğin birinin yanında bulunduktan sonra ellerini yıkamandır.
  2. 2
    Ellerini gözlerine, burnuna ve ağzına götürme. Bir kapı kolu ya da tezgâh yüzünden koronavirüse temas edebilirsin. Bu olduğunda mikroplar elinde kalabilir, o yüzden yüzüne kirli ellerle dokunup kendini kolayca enfekte edebilirsin. Virüsün cildinde olma ihtimali yüzünden gözlerine, burnuna ve ağzına dokunmaktan kaçın.[2]
    • Yüzüne dokunman gerekirse kendini enfekte etme riskini azaltmak için önce ellerini yıka.
  3. 3
    Öksüren ya da hapşıran insanlardan uzak dur. Koronavirüs bir solunum yolu enfeksiyonu olduğundan öksürmek ve hapşırmak sık görülen belirtilerdir. Öksürmek ve hapşırmak virüsü havaya saçıp enfeksiyon kapma riskini arttırabilir. Üst solunum yolu enfeksiyonu belirtileri taşıyormuş gibi gözüken insanlardan uzak dur.[3]
    • Eğer bunu yapmak uygunsa o kişiden uzak durmasını iste. Mesela şöyle diyebilirsin: “Öksürdüğünüzü fark ettim. Size geçmiş olsun ama benim de hasta olmamam için lütfen bana yaklaşmayın.”
  4. 4
    Çok dokunulan yüzeyleri virüs öldürücü bir ürünle her gün dezenfekte et. Koronavirüs ne yazık ki kapı kolları, tezgâhlar ve musluklar gibi yüzeylerde bulunabilir. Bu yüzeyleri her gün temizlemek için sprey dezenfektan ya da çamaşır sulu temizlik mendili kullan. Kullandığın ürünün virüsleri etkili bir şekilde öldürmesi için, yüzeyin yaklaşık 10 dakika ıslak kaldığından emin ol. Bu, virüsün yüzeylerde kalma ve potansiyel olarak bir enfeksiyona neden olma riskini azaltır.[4]
    • Evinde, ön kapı kolunu, mutfak ve banyo tezgâhlarını ve muslukları dezenfekte et.
    • İş yerinde, insanların dokunmaya meyilli olduğu kapı kolları, merdiven korkulukları, masalar ve tezgâh yüzeyleri gibi yüzeyleri temizle.
    • 1 su bardağı çamaşır suyuyla 5 litre ılık suyu karıştırarak da dezenfektan yapabilirsin.
  5. 5
    Topluluk içindeyken tek kullanımlık bir maske tak. Koronavirüs hava yoluyla yayıldığı için virüsü solumak mümkündür. Virüs kapma riskini azaltmak için burnunu ve ağzını tek kullanımlık bir maskeyle kapat. Maskeleri tekrar kullanma çünkü bu, koronavirüs kapma riskini artırabilir.[5]
    • Virüsle karşılaşmış olma ihtimaline karşı maskeni çıkardıktan sonra daima ellerini yıka. Maskeni çıkardıktan hemen sonra yüzüne dokunursan ve mikroplar mevcutsa hasta olabilirsin.
    • Solunum enfeksiyonları ya da akciğer hastalıkları, örneğin astım ya da KOAH açısından yüksek risk altındaysan ve uluslararası bir seyahate çıkıyorsan enfeksiyonun yayılmasını önlemek için tek kullanımlık bir maske tak.
    Reklam

Makalenin 2.Yöntemi:
Hasta Bir İnsana Bakmak

  1. 1
    Hasta kişiye bakarken tek kullanımlık koruyucu kıyafetler giy. Hasta kişiyle ilgilenmeden önce tek kullanımlık eldivenler, bir maske ve kâğıttan bir giysi kullan. Odadan ayrıldığında koruyucu kıyafetleri çıkar ve naylon bir çöp torbasına at. Bunları tekrar kullanma çünkü virüsle kazara temas edebilirsin.[6]
    • Koronavirüs hava yoluyla yayılır ve giysilerinde kalabilir, o yüzden kendini elinden geldiği kadar iyi koru.
  2. 2
    Enfekte olan kişiyle ev eşyalarını paylaşma. Koronavirüs su bardaklarında, tabaklarda, kap kacak ve havlularda kalabilir. Birisi hastaysa evin her sakini için ayrı eşyalar kullan. Aksi hâlde enfeksiyonu kazara yayabilirsin.[7]
    • Tedbirli davran! Şüphen varsa eşyaları kullanmadan önce yıka ya da başka bir tane al.
  3. 3
    Dezenfekte etmek için bütün çamaşırları sıcak ayarda yıka. Giysiler, yatak takımları ve havlular koronavirüs barındırabilir, o yüzden bunları iyice yıkamak çok önemlidir. Çamaşır makineni en sıcak ayara getir ve çamaşırların miktarı kadar önerilen deterjanı ölç. Sonra çamaşırlarını, makinenin modeline göre normal ya da çok kirli çamaşır programında yıka.[8]
    • Kumaşların için güvenliyse çamaşırlarını dezenfekte etmek için bir kapak çamaşır suyu ya da renkliler için güvenli çamaşır suyu ekle.
  4. 4
    Hava müsaitse odayı havalandırmak için camı aç. Koronavirüs havadan geldiği için, hasta bir insanla aynı ortamı paylaşıyorsan enfeksiyon kapma riskin daha büyüktür. Odayı havalandırmak havanın temizlenmesine yardımcı olabilir ve bu da virüs kapma riskini azaltabilir. Mümkünse bir pencere aç veya klimayı çalıştır.[9]
    • Yağmur yağıyorsa veya sıcaklık rahatsız edecek kadar soğuk ya da sıcaksa pencereyi açma.
    Reklam

Makalenin 3.Yöntemi:
Virüsün Hayvanlardan Bulaşmasını Önlemek

  1. 1
    Enfeksiyon riskini azaltmak için etleri ve yumurtaları iyice pişir. Koronavirüsler hayvanlardan insanlara bulaşabilir, o yüzden mikropları öldürmek için hayvansal ürünleri iyice pişirmek önemlidir.[10] Pişirdiğin et türü ya da yumurtalar için olan talimatlara uy ve yemeden önce bir yiyecek termometresi kullanarak yiyeceğin iç sıcaklığını kontrol et.[11] Gıdaları, iç sıcaklığı aşağıdaki gibi olacak biçimde pişirmelisin:
    • Tavuk ve hindi 75 °C.
    • Dana etini ya da domuz eti 65 °C.
    • Kıyma 70 °C.[12]
    • Yumurtaların 70 °C’ye ulaşması gerekir.[13]
  2. 2
    Bulaşma riskini azaltmak için canlı hayvanlarla temasını azalt. Hasta olabilecek bir hayvana dokunma riskine girme. Hayvanlarla çalışmıyorsan ya da evcil hayvanlara bakmıyorsan canlı hayvanlara dokunmaktan kaçın. Evcil hayvanından başka bir hayvana dokunman gerekirse bunu mümkün olduğunca az yap.[14]
    • Çiftlik hayvanları ve yarasalar, enfeksiyonun en muhtemel kaynaklarıdır.
  3. 3
    Canlı hayvanlara dokunman gerekiyorsa dokunduktan hemen sonra ellerini yıka. Hayvanlardan geçen mikropların cildinde kalması iyi olmaz. Ellerini ıslatıp yumuşak bir sabun sür. Sabunu ellerinde 30 saniye köpürt, sonra da ılık suyla durula. Ellerini temiz ve kuru bir havluyla kurula.[15]
    • Birden fazla hayvanla uğraşıyorsan bir hayvanın hasta olma ihtimaline karşı, bir hayvandan diğerine geçerken elini yıka. Böylece diğer hayvanlara kazara virüs bulaştırmazsın.
    Reklam

Makalenin 4.Yöntemi:
Olası Bir Enfeksiyonla Uğraşmak

  1. 1
    Koronavirüs taşıdığından şüphelenirsen doktoruna başvur. Solunum yolu enfeksiyonu belirtileri gösteriyorsan koronavirüs taşıyor da olabilirsin. Belirtilerini anlatmak için doktorunu arayıp muayeneye gelmen gerekip gerekmediğini sor. Doktorun tahliller için gelmeni isteyebilir veya enfeksiyonu yaymamak için evde kalmanı tavsiye edebilir. Aşağıdaki belirtilere dikkat et:[16]
    • Öksürük
    • Boğaz ağrısı
    • Burun akması
    • Ateş
    • Baş ağrısı
    • Vücut ağrıları ve bitkinlik
    • Doktorun muayenehanesine gidersen virüsü bağışıklık sistemleri zayıflamış kişilere bulaştırmamak için mutlaka bir maske tak. Ateşle ya da soluma güçlüğüyle ilgili belirtilerden doktorunu haberdar et.
  2. 2
    Solunum yolu enfeksiyonu belirtileri gösteriyorsan evde kal. Hastaysan doktora gitmek dışında evden çıkma. Hastalığı taşıyor olabilirsin ve virüsü başka insanlara bulaştırman iyi olmaz. Dinlenmeye ve vücuduna iyileşmesi için zaman vermeye odaklan.[17]
    • Doktora gidersen, eğer varsa tek kullanımlık bir maske tak. Bu, mikropların yayılmasını önleyecektir.
  3. 3
    Hapşırırken ya da öksürürken ağzını kapat. Koronavirüs taşıyorsan muhtemelen bolca öksürüp hapşıracaksın. Ağzını bir mendille ya da kolunla kapatarak diğerlerini mikroplardan koru. Bu, taşıdığın mikropların havadan yayılmasına engel olacaktır.[18]
    • Yanında her zaman bir kâğıt mendil kutusu bulundurmaya çalış. Ama, kâğıt mendilin yoksa büktüğün dirseğinin içine doğru da hapşırabilirsin.
    Reklam

İpuçları

  • Koronavirüsün kuluçka dönemi normalde 5 gündür, o yüzden virüsü kaptıktan sonraki birkaç gün muhtemelen belirtileri fark etmeyeceksin.[19]
  • Çin’in Wuhan şehrine seyahat ettikten ya da koronavirüs taraması yapılan biriyle temastan sonraki 14 gün içinde ateşin çıkarsa, öksürürsen ya da solunum güçlüğü çekersen bunu doktoruna söyle ve tahlil yaptırman gerekip gerekmediğini öğren.[20]
Reklam

Uyarılar

  • Ciddi bir koronavirüs enfeksiyonu zatürre gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilir. O yüzden semptomların iyileşmiyorsa ya da nefes darlığı çekiyorsan doktora git.[21]
Reklam

Bu wikiHow makalesi hakkında

wikiHow bir “wiki”dir. Bu, makalelerimizin çoğunun birden fazla yazar tarafından ortaklaşa yazıldığı anlamına gelir. Bu makaleyi oluşturmak için, zaman içinde makaleyi düzenlemek ve iyileştirmek üzere gönüllü yazarlar çalıştı.

Bu makale işine yaradı mı?

Evet
Hayır
Reklam