Ilık Kompres Nasıl Yapılır?

Ortak yazar: Luba Lee, FNP-BC

Ilık kompresler kas ağrısından eklem tutulmasına kadar bir dizi sorunun tedavisinde kullanılabilir. Eczaneden alabileceğin sıcak pedler olmasına rağmen, muhtemelen evinde zaten bulunan basit ve ucuz malzemelerle bunları kendin de yapabilirsin. Ilık kompresler âdet sancılarını, karın kası kramplarının ve kas spazmlarının ağrısını geçirmeye yardımcı olabilir.[1] Herhangi bir sorunu ılık kompresle tedavi etmeden önce, bu tıbbi sorunun sıcakla mı soğukla mı en iyi şekilde tedavi edileceğini öğren ve kendini olası yanıklara karşı korumak için, gerekli güvenlik önlemlerini mutlaka al.

Makalenin 1.Yöntemi:
Hoş Kokulu Ilık Kompres Yapmak

  1. 1
    Malzemeleri bir araya getirir. Basit bir kompres için tüm gerekenler temiz bir çorap ve içine koyacağın kuru, pişmemiş pirinç, fasulye ya da yulaf. Ancak komprese hoş bir de koku katmak istersen biraz, toz haline getirilmiş nane, tarçın ya da tercih ettiğin herhangi bir aromaya ihtiyacın olacak. Mutfaktaki hoş kokulu otları, bitki çayı poşetlerini ya da esansiyel yağları da kullanabilirsin.[2][3]
    • Daha da rahatlatıcı bir deneyim için, komprese insanı gevşeten lavanta, papatya, adaçayı ya da nane eklemeyi dene.
  2. 2
    Çorabı doldur. İster pirinç kullan ister kuru fasulye ya da yulaf, çorabın epey bir kısmını, yani yaklaşık ½-¾ kadarını doldur. Çorabın ucunu dikerek kalıcı bir ılık komprese dönüştürmeyi planlamıyorsan çorabın açıktaki ağzında düğüm atabileceğin kadar boşluk bırak. Eğer dikeceksen neredeyse ağzına kadar doldurabilirsin.[4]
    • Çorabı doldururken aralara hoş kokulu otları ya da tozları tutam tutam serp ki koku kompresin her yanına yayılsın.
  3. 3
    Çorabın açıktaki ucunu kapat. Kompresi ne uzunlukta istediğine bağlı olarak, çorabı geçici ya da kalıcı bir şekilde kapatabilirsin. Çorabın ucuna sıkı bir düğüm atmak, içindekilerin dökülmesini kısa süreli olarak engeller ve çorabı daha sonra tekrar giyebilirsin. Daha kalıcı bir kompres için, çorabın açıktaki ucunu dikip kapatabilirsin de.[5]
    • Unutma ki çorabı içindeki malzemelerin hemen bittiği yerden kapatırsan kompres sert olur, boşluk bırakırsan gevşek olur. Çorabın ağzını kapatmadan önce elinle yoklayarak, kompresi ne kadar yumuşak ya da sert istediğine karar ver.
    • Eğer çorabın içindeki malzemeyi biraz gevşek bırakırsan çorabı kolayca boynuna ya da omuzlarına dolayabilir, böylece oradaki ağrıyı tedavi edebilirsin.
  4. 4
    Kompresi mikrodalgada ısıt. Kompresin ucunu kapattıktan sonra, mikrodalga fırında 30 saniye ısıt. 30 saniye sonra elinle yoklayıp ne kadar ısındığına bak. Şayet sıcaklığından memnun kaldıysan çıkarıp kullanabilirsin. Eğer daha sıcak olmasını istersen arzu ettiğin dereceye gelene kadar 10 saniyelik aralıklarla ısıtmaya devam et.[6]
    • Unutma ki aşırı sıcak maddeleri tenine değdirmek yanıklara ya da su toplanmasına yol açabilir.[7] 21 ila 26,5°C idealdir.[8]
  5. 5
    Cildinle kompres arasına bir engel koy. Kompresi bir havluya ya da tişörte sardıktan veya bir havlu ya da tişörtü cildinin üzerine yerleştirdikten sonra, cildinin ısıtmak istediğin yerine koyabilirsin. Bu, cilt hasarını ya da yanıkları önleyecektir. Cildinin zarar görmediğinden emin olmak için birkaç dakikada bir kontrol et.
  6. 6
    Kompresi cildinin üstüne yerleştir. Eğer rahatsızlık verecek kadar sıcaksa hemen kaldır ve tekrar kullanmadan önce biraz soğumasını bekle. Kompres rahatlatıcı bir sıcaklığa eriştiğinde, ağrıyan bölgenin üstünde on dakika beklet. On dakikadan sonra kompresi alıp cildinin biraz soğumasına izin ver. Cildin soğuduktan sonra istersen kompresi on dakika daha kullanabilirsin.
    • Eğer cildin koyu kırmızı, mor, kırmızı beyaz lekeli, su toplamış, şişmiş görünümdeyse ya da kurdeşen dökersen doktora haber ver. Sıcaktan kaynaklanan deri hasarın olabilir.[9]
    Reklam

Makalenin 2.Yöntemi:
Buharlı Ilık Kompres Yapmak

  1. 1
    Temiz bir el bezini ıslat. El bezini iyice su çekene kadar musluğun altında tut. Üstünden su damlıyor olmalı. Sonra bezi ağzı kilitli bir şeffaf naylon poşete koy. Mikrodalga fırına koyduğunda eşit olarak ısınması için, bezi düzgünce katlaman gerekiyor. Bu noktada henüz poşetin ağzını kapatma.
  2. 2
    Naylon poşetin içindeki el bezini mikrodalgada ısıt. Poşeti, ağzı açık olacak biçimde, içindeki el beziyle birlikte mikrodalga fırının tam ortasına yerleştir. 30 ila 60 saniye boyunca yüksek derecede ısıt, sonra tam istediğin sıcaklığa ulaşana kadar 10 saniyelik aralıklarla ısıtmaya devam et.
  3. 3
    Alternatif olarak, elektrikli su ısıtıcısı kullan. Eğer mikrodalga fırının yoksa ya da naylonu mikrodalgada ısıtmak istemiyorsan elektrikli ısıtıcıda ya da çaydanlıkta biraz su ısıt. El bezini bir kâseye koyup üstüne kaynar su dök. Sonra bezi maşayla alıp kilitli naylon poşetin içine koy.
    • Islak bir sıcaklık istiyorsan ılık bezi doğrudan tenine uygulayabilirsin ama kompresin aşırı sıcak olmamasına çok ama çok dikkat etmelisin. Bu türden bir ılık kompres, sinüs ağrılarında etkilidir ama yanık riskine karşı tetikte olmalısın.[10]
  4. 4
    Naylon poşeti alırken dikkatli ol. El bezi iyice ıslanmış olduğundan, naylon poşetten yakıcı bir sıcak buhar çıkabilir. Yanıkları önlemek için, bezi ve poşeti mikrodalga fırından çıkarırken çok dikkatli olmalısın. Sıcak buhar, sıcak nesneyle doğrudan temasta bulunmasan bile ciddi cilt yanıklarına yol açabilir.[11]
    • Eğer malzemeler elle dokunamayacağın kadar ısındıysa tutmak için mutfak maşası kullan.
  5. 5
    El bezini poşete koy. Islak el bezini mikrodalga fırında istediğin sıcaklığa getirdikten sonra buharı ve ısıyı poşete hapsederek, çabucak soğumasını önleyebilirsin. Yine kendini yakmamaya özen göster çünkü buhar ciddi yanıklara yol açabilir ve kendini koruman kesinlikle şarttır. Poşetin kilidini kapatırken parmak uçlarının yanmasını önlemek için, ikinci bir el bezi ya da bir fırın eldiveni kullanarak cildini koruyabilirsin.
  6. 6
    Naylon poşeti temiz bir havluyla sar. Sıcak naylonu doğrudan cildine uygulaman hiç iyi olmaz, o yüzden koruyucu bir bariyer olarak temiz havlu kullanman gerekiyor. Naylon poşeti havlunun ortasına yerleştir, sonra sıcak materyalin etrafını sar. Bunu öyle bir şekilde yap ki hem poşet havludan kayıp düşmesin hem de sıcaklıkla cildin arasında sadece tek kat havlu bulunsun.
  7. 7
    Sardığın kompresi cildinin üstüne koy. Rahatsız edecek kadar sıcak geldiyse biraz soğuması için bekle. Her on dakikada bir kompresi kaldırıp cildinin soğumasına izin ver ve kompresi 20 dakikadan fazla uygulama.
    • Eğer cildin koyu kırmızı, mor, kırmızı beyaz lekeli, su toplamış, şişmiş görünümdeyse ya da kurdeşen dökersen doktora haber ver. Sıcaktan kaynaklanan deri hasarın olabilir.[12]
    Reklam

Makalenin 3.Yöntemi:
Ne Zaman Ilık Kompres Uygulayacağına Karar Vermek

  1. 1
    Ağrıyan kaslarına sıcaklık uygula. Ağrıyan kaslar genelde kas dokusunda aşırı laktik asit birikiminin sonucudur.[13] Ağrıyan bir kasa ılık kompres uyguladığında, ısı, bölgeye daha fazla kan çeker.[14] Kan dolaşımındaki artış aşırı laktik asidi uzaklaştırarak kas ağrısını azaltır. Bu aynı zamanda bölgedeki oksijeni artırarak, zarar görmüş dokunun iyileşme sürecini hızlandırır. Sıcaklık hissi sinir sistemini kandırarak, beyne gönderilen ağrı sinyallerinin miktarını da azaltabilir.[15]
  2. 2
    Kas spazmlarının tedavisinde nemli sıcak tedavisi kullan. Eğer uzun süreli kas spazmları yaşıyorsan atacağın ilk adım, etkilenen kası dinlendirmek olmalı. Rahatla ve kasın yorularak spazm noktasına gelmesine yol açan etkinlikten uzak dur. Isı uygulamadan önce 72 saat bekle ki bölgede yangı varsa azalsın. Üç gün geçtikten sonra, etkilenen bölgeye ıslak bir ılık kompres uygulayarak iyileşme sürecini hızlandır.[16]
  3. 3
    Eklem tutulmalarını ve artrit (eklem iltihabı) ağrılarını ister sıcakla ister soğukla tedavi edebilirsin. İki yöntem de eklem sorunlarında etkili olabilir ama bazıları ikisinden yalnızca birini yeğler. Hangisinin sende daha çok işe yaradığını bulana kadar sıcağı ve soğuğu dönüşümlü olarak deneyebilirsin.
    • Buz paketleri, kan damarlarını büzer ve hissettiğin ağrıyı, eklemlerindeki yangıyı ve şişliği azaltır. Aşırı soğuk ilk başta rahatsızlık verse de, akut ağrıyı hafifletmede çok etkilidir.
    • Ilık kompresler kan damarlarını genişletir ve kan akışını artırarak iyileşme sürecini hızlandırır. Sıcaklık aynı zamanda tutulan bölgedeki dokuları ve bağdokuları gevşeterek hareket aralığını artırır.[17]
    • Etkilenen bölgeyi ılık suya sokarak da ısı uygulayabilirsin. Bunun için ısıtılmış bir havuzda yüzebilir ya da ılık su dolu küvette banyo yapabilirsin.
  4. 4
    Bazı belli durumlarda sıcak uygulayarak tedaviden kaçınmalısın. Gebelik, diyabet, dolaşım bozukluğu ve kalp hastalıkları (örneğin yüksek tansiyon) söz konusuysa sıcakla tedavi iyi gelmeyebilir. Kas ya da eklem ağrılarını geçirmek için ılık kompres uygulamadan önce doktoruna danış.[18]
    • Yanıkları önlemek için ısı kaynağıyla cildin arasında daima bir kat kumaş bulundurmalısın.
  5. 5
    Akut yaralanmaların tedavisinde sakın ısı kullanma.[19] Sıcaklık en çok kronik sorunların, mesela uzun süreli kas ağrısının, spazmın ya da kronik eklem ağrısının tedavisinde yararlıdır. Eklem burkulması gibi akut yaralanmalardan hemen sonra soğuk kullanmak daha iyidir. Yani bir adaleyi incitirsen şişi azaltmak için ilk 48 saat içinde hemen buz uygulamalısın. Eğer acı birkaç günde geçmezse iyileşme sürecini hızlandırmak için sıcak uygula.
    Reklam

Uyarılar

  • Ilık kompresin aynı bölgede gereğinden uzun süre kalmasına izin verme. Rahatlarken, birkaç dakikada bir kompresi hafifçe kıpırdat.
  • Kompresi mikrodalga fırında bir dakikadan fazla ısıtma çünkü aşırı ısınıp naylon poşeti eritebilir.
  • Rahatsızlık verirse kompresi kaldır. Bunun sana normalde iyi gelmesi gerekir.
  • Ilık kompresi asla çocuklarda ve bebeklerde kullanma.
Reklam

İhtiyacın Olan Şeyler

1. Yöntem

  • Temiz çorap
  • Çorabı yarısına kadar doldurmaya yetecek pişmemiş pirinç, fasulye veya yulaf
  • İstediğin herhangi bir kokulu toz ya da esansiyel yağ (isteğe bağlı)
  • Mikrodalga fırın
  • Havlu

2. Yöntem

  • Bir el bezi
  • Su
  • Mikrodalga fırın ya da elektrikli su ısıtıcı
  • Ağzı kilitli naylon poşet
  • Kuru bir havlu ya da yastık kılıfı
  • Maşa

Bu wikiHow makalesi hakkında

Tıbbi Değerlendirme Kurulu
Luba Lee, FNP-BC bu makalenin ortak yazarıdır. Luba Lee, Tenesse’de yer alan ve Amerika’da uzmanlıkta daha kalifiye olunduğunu gösteren Board Sertifikası’na sahip bir Aile Hemşiresi’dir. Hemşirelikte Yüksek Lisans derecesini 2006 yılında Tennessee Üniversitesi’nden almıştır.

Bu makale işine yaradı mı?

Evet
Hayır
Reklam