Bir Kişinin Kokain Kullandığı Nasıl Anlaşılır?

Ortak yazar: Sarah Gehrke, RN

Kokain, aşırı dozda kullanım ve ölüm de dâhil olmak üzere ciddi sağlık problemlerine neden olabilen, ciddi derecede bağımlılık yapan bir uyarıcıdır. Kokainin aşırı kullanımının belirtileri diğer sağlık problemlerinin belirtilerine benzerdir; birisinin kokain kullanıp kullanmadığını anlamak zor olabilir. Ailenden birinin, bir arkadaşının veya meslektaşının kokain kullandığından endişe ediyorsan hangi fiziksel ve davranışsal belirtileri arayacağını bil.

Makalenin 1.Kısmı: Fiziksel Belirtileri Farketmek

  1. 1
    Kişinin burnunda veya eşyalarında beyaz toz var mı bak. Kokain, genelde burundan çekilen beyaz bir tozdur. Kişinin burnunda ve yüzünde toza benzer bir kalıntı olup olmadığına bak. Vücudundaki izleri silmiş olsa bile giysilerinde veya ev eşyalarının üzerinde bir kalıntı görebilirsin.
    • Yatağın veya sandalyenin altını, kokain çekmek için kullanılmış olabilecek eşya var mı diye kontrol et.
    • Kişi, kalıntıya pudra şekeri, un veya zararsız başka bir madde diyebilir. Kalıntıyı birden çok kez görürsen, özellikle de alakasız bir yerde (mesela yatağın altındaki bir derginin üstünde) bu kalıntı muhtemelen pudra şekeri değildir.
  2. 2
    Kişinin burnunu sürekli çekip çekmediğine veya burnunun sürekli akıp akmadığına dikkat et. Kokain sinüsleri zorlar ve burnun sürekli akmasına neden olabilir. Kokaini çok kullananlar, başka hastalık belirtileri göstermeseler de burunlarını sanki soğuk algınlığına yakalanmış gibi çekerler.
    • Burna sürekli dokunmak veya burnu sürekli silmek de bu kişinin kokain kullandığının başka bir belirtisidir.
    • Kokain uzun bir süre boyunca çok kullanıldığında kullanıcı, burun kanamaları ve burun iç hasarı yaşayabilir. [1]
  3. 3
    Gözlerin kanlı olup olmadığına bak. Kokain, güçlü bir uyarıcı olduğu için kişinin gözlerinin kızarmasına ve kanlanmasına neden olur. Kişinin gözlerinin günün alakasız saatlerinde kızarık veya sulu olup olmadığına bak. Kokain uykusuzluğa neden olur, bu yüzden kişinin gözleri özellikle sabahları kızarık olur. [2]
  4. 4
    Kişinin göz bebeklerinde büyüme var mı bak. Kokain, göz bebeklerinin genişleyip büyümesine neden olur. Yeterince aydınlık bir odada bile garip bir şekilde büyüyüp büyümediğini görmek için kişinin göz bebeklerine bak. Büyüyen göz bebekleri gözleri ışığa karşı hassas hâle getirdiği için kişinin, hassaslaşan gözlerini korumak için güneş gözlüğü taktığını görebilirsin.
    • Göz bebeklerindeki büyüme, maddenin tesiri kadar sürer; bu yüzden bu fiziksel belirtiyi gözden kaçırmak kolaydır.
    • Başka birçok uyuşturucu da göz bebeklerinde büyüme yapar. Doğal olmayan biçimde büyümüş olan göz bebekleri mutlaka kokain kullanımına işaret etmez.[3]
  5. 5
    Kişinin vücudunda iğne izleri var mı bak. Ciddi kullanıcılar bazen kokaini çözündürüp bir iğneyle enjekte ederler. Kişinin ellerine, ön kollarına, ayaklarına ve bacaklarına dikkat et ve iğne girintisini gösteren küçük delikler ara. Küçük "iğne izleri" görürsen bu kişi kokain veya yasa dışı başka bir uyuşturucu kullanıyor olabilir.
  6. 6
    Uyuşturucu kullanım eşyaları ara. Kokain toz hâlinde burundan çekilebilir, küçük parçalar hâlinde sigara gibi içilebilir ve doğrudan enjekte edilebilir. Kullanımı esnasında yardım alınan çeşitli eşyalar bulabilirsin.
    • Aynaların, CD kutularının veya diğer yüzeylerin üzerindeki beyaz toz.
    • Rulo hâline getirilmiş banknotlar, pipolar, sigara şeklinde içerken kullanılan kaşıklar, küçük plastik poşetler.
    • Kokain, daha yoğun bir etki göstermesi için limon suyu veya sirkeyle karıştırılabilir.
    • Kokain bazen eroinle birlikte alınabilir.[4]
    Reklam

Makalenin 2.Kısmı: Davranışsal Belirtileri Tanımlamak

  1. 1
    Kişinin davranışları garip mi bak. Kokain, kullanıcıya bir coşku hissi yaşatır; kişi bu yüzden sebepsiz yere mutlu görünebilir. Kişi ayrıca paranoyak görünebilir ya da gergin veya huzursuz tavırlar sergileyebilir; aşırı kıpırdanma veya odada koşturma gibi. [5] Farklı davranmasının sebebi kokain veya başka bir uyuşturucu kullanımı mı anlamak için kişinin davranışlarını onun normal hâliyle kıyasla.
    • Kişinin daha sık bir şekilde güldüğüne de şahit olabilirsin.
    • İnsanlar, kokain etkisindeyken bazen anormal biçimde agresif veya fevri olabilirler. Halüsinasyonlar da yaşanabilir.
    • Aşırı hareketlilik hâli, kişi maddenin etkisinde olduğu sürece devam eder ki bu süre 20 dakika ila 2 saat arasında değişir.
  2. 2
    Kişinin odadan sürekli çıkıp çıkmadığına dikkat et. Bir doz kokain yalnızca kısa bir süre etki gösterdiği için coşku hissini devam ettirmek için kokaini sık sık kullanmak gerekir. Kokain kullanıcıları daha fazla madde kullanmak için, bulundukları yerden sık sık ayrılırlar. Kişi 20 veya 30 dakikada bir banyoya gidiyorsa bu onun madde kullandığına işaret edebilir.
    • Birisinin sık sık banyoya gitme ihtiyacı duymak için başka birçok sebebi de olabilir tabii. Kokain kullanımının neden olabileceği başka belirtiler ara; mesela kişinin bir şeyler sakladığını hissetmek gibi.
    • Kişiyi odadan sık sık başka biriyle birlikte ayrılırken görebilirsin. Kokain kullanıyor olabilecek kişiler birbirlerine kaçamak bakışlar atıyorlar mı bak.
  3. 3
    Kişinin iştahını kaybedip kaybetmediğine bak. Kokain iştahı keser; bu yüzden başkaları yemek yerken onların yemediğini veya normalden az yediklerini fark edebilirsin. [6] İştah kesilmesine kokain kullanımının diğer yan etkileri de yol açabilir; mide bulantısı veya mezenter iskemi gibi. Süregelen iştah kaybının sonucu olarak işi kilo kaybedebilir ve beslenme yetersizliği yaşayabilir. [7]
  4. 4
    Sonraki etkilere bak. Madde etkisinden kurtulmaya başlayan birisi, özellikle de çok kokain kullandıktan sonraki günde, uyuşuk veya depresif hissedebilir. Kişinin yataktan çıkmakta sorun yaşayıp yaşamadığına veya kokain kullandığından şüphe ettiğin günden sonraki gün aşırı huysuz davranıp davranmadığına bak. Düzenli bir uyuşukluk fark edersen kişinin kokain kullanıyor olması muhtemeldir.
    • Kokain kullanıcısı, kokain kullandıktan sonra çoğu durumda başkalarının yanında durmaz. Kişi odasının kapısını kapatıyorsa ve dışarı çıkmıyorsa bu bir belirti olabilir.
    • Bazı insanlar, uyuyabilmek adına kokainin etkileriyle mücadele etmek için sakinleştirici veya alkol kullanırlar.
  5. 5
    Uzun vadeli değişimleri gözlemle. Uzun süre uyuşturucu kullananların kokaine daha fazla bağımlı olma riski artar. Sürekli olarak uyuşturucu etkisine girme arayışı bir öncelik hâline gelir ve hayattaki diğer gerekliliklere gölge düşürebilir. Bir kişinin uzun süredir fazlaca uyuşturucu kullandığını anlamak için şu belirtileri ara:
    • Devamlı kullanıcılar uyuşturucuya karşı bağışıklık geliştirebilir ve istenen etkiyi elde etmek için daha yüksek dozlar alma ihtiyacı duyabilirler. Bu kişiler 10 dakikada bir uyuşturucu kullanabilir ve hafta boyunca süren aşırı kullanımlarda bulunabilirler.
    • Ketum, güvenilmez ve yalancı olabilir. Uyuşturucunun nörolojik etkileri nedeniyle ruh hâlinde belirgin değişimler, depresyon veya psikotik davranışlar sergileyebilir.
    • Ailevi ve işle alakalı sorumluluklarını, hatta kişisel temizliğini bile ihmal edebilir. Kokain kullanan yeni bir arkadaş grubu veya sosyal bağlantıları olabilir.
    • Bağışıklık sisteminin zayıflaması nedeniyle enfeksiyona maruz kalabilir veya daha sık hasta olabilir. [8]
  6. 6
    Kişinin maddi problemleri var mı bak. Kokain çok pahalı bir uyuşturucudur. Ciddi kullanıcılar bu alışkanlığı devam ettirebilmek için iyi bir gelire ihtiyaç duyarlar. İş hayatı genelde sıkıntıya girdiği için kişinin maddi durumu bir anda sorun hâline gelebilir.
    • Kişi, parayı ne için kullanacağını açıklamadan para ödünç almak isteyebilir.
    • Ayrıca kişi işten sık sık hastalık izni alabilir, işe geç kalabilir veya son mühletlere uyamayabilir.
    • Aşırı durumlarda birey, uyuşturucu bağımlılığının maddi yükünü karşılayabilmek için kişisel eşyaları çalma veya kendi eşyalarını satma yoluna gidebilir.
    Reklam

Makalenin 3.Kısmı: Hangi Adımları Atacağını Bilmek

  1. 1
    Endişelerini dile getir. Bir şeyler söylemek, sessiz kalmaktan çok daha iyidir. Kişiye, kendisinin kokain kullandığını farkettiğini ve onun sağlığından ve iyiliğinden endişe ettiğini söyle. Kişiye, alışkanlığının veya bağımlılığının üstesinden gelmek için ona yardım etmek istediğini söyle.
    • Kişinin dibe vurmasını bekleme. Kokain, böyle bir şey yapılamayacak kadar tehlikelidir. Kişinin "kendi yolunda gitmesine" veya kendini kontrol ettirmemesine izin verme.
    • Kişinin kokain kullandığını bildiğini kanıtlamana yardımcı olacak belli örnekler listele. Kişinin, uyuşturucu kullandığını inkâr etme durumuna hazırlıklı ol.
  2. 2
    Kişi ailenden biriyse veya yakın bir arkadaşınsa yardım al. Endişelendiğin kişi çocuğunsa veya ailenden bir yakınınsa hemen yardım almak için bir uyuşturucuyla mücadele danışmanıyla randevu ayarla. Muhtemel bir kokain bağımlılığı, kendi başına halledebileceğin bir şey değildir.[9]
    • Bağımlılık davranışlarıyla ilgilenme alanında yetenekli bir danışman bul.
    • Aile terapisti veya okul rehber öğretmeni de yardımcı olabilir.
  3. 3
    Tehdit veya korkutmaya başvurma. Nihayetinde mevzu bahis kişi, uyuşturucuyu bırakmak için inisiyatif almak zorundadır. Durumu tehdit, rüşvet ve aşırı cezalarla kontrol etmeye çalışmak muhtemelen sonuç vermez. Kişinin gizliliğini ihlâl etmek, sorumluluklarını elinden almak ve kişiyle uyuşturucu etkisindeyken tartışmak işleri muhtemelen daha kötü hâle getirir.
    • Uygulanabilir sonuçlar şart koş (sürüş iznini veya önceliklerini elinden almak gibi); uygulayamayacağın, içi boş tehditlerde bulunma.
    • Sorunun altında yatan nedeni bulmaya çalış. Bu davranışa neden olan şeyi bulmak için bir danışmanla iş birliği yap.
  4. 4
    Kendini suçlamaktan kaçın. Endişelendiğin kişi çocuğun da olsa başkası da olsa kendini suçlamanın bir faydası olmaz. Kişinin kokain kullanması onunla alakalı bir durumdur; seninle değil. Kişinin verdiği kararları kontrol edemezsin; yapabileceğin tek şey destekleyici olmak ve onu yardım alması için cesaretlendirmektir.[10] Kişinin davranışı hakkında sorumluluk almasına izin vermek, iyileşme sürecinde elzemdir.
    Reklam

İpuçları

  • Kokain bağımlılığının belirtilerini fark etmek, yardım alma sürecindeki ilk adım olabilir. Bu süreç doğası gereği can sıkıcı olabilir; özellikle de bahsi geçen kişi sevdiğin biriyse. Onu desteklemekten asla vazgeçme ve umudunu kaybetme; çünkü uyuşturucudan arınmasına ve ayık dolaşmaya başlamasına yardımcı olabilecek birçok tedavi yöntemi mevcut.
Reklam

Uyarılar

  • Aşırı dozda kokain kullanmak; kalp krizi veya nöbet geçirmeye, artan kan basıncına bağlı beyin kanamasına, vücut ısısının tehlikeli bir biçimde yükselmesine, böbrek yetmezliğine, bilinç kaybına, kasılmalara ve ölüme neden olabilir. Bunların çoğu, uyuşturucunun yalnızca bir kez kullanılmasıyla bile yaşanabilir. Kokaine bağlı kalp krizi veya tam solunum yetmezliği, kokaini ilk kez kullanan birinde de kokaine karşı iyice bağışıklık kazanmış bir bağımlıda da meydana gelebilir.
Reklam

Bu wikiHow makalesi hakkında

Lisanslı Hemşire
Sarah Gehrke, RN bu makalenin ortak yazarıdır. Sarah Gehrke Teksas’da Lisanslı Hemşire’dir. Hemşirelik alanındaki Yüksek Lisansı’nı 2013 yılında Phoenix Üniversitesi’nden almıştır.
Kategoriler: Sağlık

Bu makale işine yaradı mı?

Evet
Hayır
Reklam