Bir Ders Planı Nasıl Yapılır?

Ortak yazar: wikiHow Kadrosu

Etkili bir ders planı yapmak zaman, özen ve öğrencilerin hedefleri ile yeteneklerini anlamayı gerektirir. Tüm öğretim süreçlerinde olduğu gibi hedef, öğrencilere ne öğretiyorsan onları anlamasını sağlamak ve mümkün olduğu kadarını tutmak için motive etmektir. Bu wikiHow makalesi, sınıfından alabileceğinin en fazlasını alman için bazı fikirler sunuyor.

Makalenin 1.Kısmı: Temel Yapıyı Oluşturma

  1. 1
    Hedefini bil. Her dersin başında ders planı hedefini en üste yaz. Bu, inanılmaz derecede basit olabilir. Mesela, "Öğrenciler; yeme, nefes alma, hareket etme ile gelişmeyi mümkün kılan farklı hayvan yapılarını belirleyebilecekler." Temel olarak bu, işin bittiği zaman öğrencilerinin ne yapabilecek durumda olacaklarıdır! Biraz daha ek yapmak istiyorsan, bunu “nasıl” yapabileceklerini de ekle. (Video, oyunlar, bilgi kartları, vs. aracılığıyla).
    • Eğer küçük çocuklara öğretmenlik yapıyorsan, “Okuma ve yazma becerilerini geliştirmek” gibi daha temel hedeflere sahip olabilirsin. Bu, beceriye ve konsepte dayalı olabilir. Eğitimsel hedeflerin nasıl yazılacağına ilişkin daha fazla bilgi için ilgili wikiHow makalesine bak.
  2. 2
    Genel bakışını yaz. Sınıfın için büyük fikirlere yönelik bir genel bakış çıkarmak üzere geniş hatlar kullan. Örneğin dersin Shakespeare'in “Hamlet”i hakkında ise, genel bakışın Shakespeare'in “Hamlet”inin nerede yaşadığı, tarif edilen tarihin ne kadar olgusal olabileceği ve arzu ile dalavere temalarının bugünkü olaylarla nasıl ilişkilendirilebileceği gibi konuları kapsıyor olabilmeli.
    • Genel bakış, dersin uzunluğuna da bağlıdır. Biz genel bakışın içerisine dahil edilmesi gereken herhangi bir ders için yarım düzine temel adımın tamamını anlatacağız. Fakat sen istersen daha fazlasını da dahil edebilirsin.
  3. 3
    Zaman çizelgeni planla. Eğer sınırlı bir zaman aralığında birçok konuya değinmen gerekiyorsa, değişiklikler gerçekleştikçe uyum sağlamak için yavaşlamak ve hızlanmak üzere planını bölümlere ayır. Biz bir saatlik dersi örnek olarak kullanacağız.
    • 1:00-1:10: “Isınma.” Dersi odakla ve büyük trajediler üzerine yapılan dünkü tartışmayı tekrar özetleyip, bunu Hamlet ile ilişkilendir.
    • 1:10-1:25: “Bilgi sun.” Shakespeare tarihini, Hamlet'ten iki yıl önce ve sonraki yaratıcı dönemine odaklanarak tartış.
    • 1:25-1:40: “Rehberli alıştırma.” Oyundaki ana temalar hakkında sınıf tartışması.
    • 1:40-1:55: “Daha özgür alıştırma.” Sınıf Shakespeare koşullarına göre şu anki olayları tarif eden bir paragraf yazar. Daha parlak öğrencileri iki paragraf yazmaları konusunda bireysel olarak cesaretlendir ve daha yavaş öğrencilere yardım et.
    • 1:55-2:00: “Sonuç.” Kağıtları topla, ödev ver ve derse son ver.
  4. 4
    Öğrencilerini tanı. Kimi eğiteceğini net olarak belirle. Öğrenme stilleri (görsel, işitsel, dokunsal veya bunların bir kombinasyonu) ne? Hâlihazırda ne biliyor olabilirler ve hangi noktalarda eksikleri var? Planını sınıftaki öğrenci grubuna genel olarak hitap edecek şekilde oluştur ve daha sonra lazım oldukça engelli öğrenciler, öğrenme güçlüğü çekenler veya motivasyonu düşük olanlar ve üstün yetenekli olanlara göre gerekli değişiklikleri yap.
    • Muhtemelen hem dışa dönük ve hem de içe dönük öğrencilerle aynı anda çalışıyor olacaksın. Bazı öğrenciler, tek başına çalışmaktan daha fazla fayda görürken, diğerleri ise çift veya gruplar halinde çalışarak parlayacaklar. Bu detayları bilmek faaliyetleri farklı etkileşim tercihlerine göre şekillendirmene yardımcı olacaktır.
    • Konun hakkında (ne yazık ki!) en az senin kadar bilgi sahibi olan bazı öğrencilerle karşılaşacaksın ve bu öğrencilerden bazıları da zeki olmalarına rağmen sen konuşurken, sanki Mars'tan gelmişsin gibi sana bakacaklar. Bu çocukların kim olduklarını bilirsen onları nasıl eşleştireceğini ve (fethetmek için!) böleceğini de bilirsin.
  5. 5
    Farklı öğrenci etkileşim kalıpları kullan. Bazı çocuklar kendi başlarına iyi iş çıkarırlar, bazıları ise çiftler halinde ve diğerleri ise grup içerisinde. Birbirleriyle etkileşim halinde olmalarına ve birbirleriyle yükselmelerine izin verirsen, işini yapıyorsun demektir. Ama her öğrenci farklı olduğu için her türlü etkileşim için fırsata izin vermeye çalış. Bu, öğrencilerin (ve sınıfın uyuşması) için daha iyi olacaktır!
    • Herhangi bir faaliyet gerçekten de ayrı olarak, çiftler halinde veya gruplarla yapılacak şekilde manipüle edilebilir. Eğer fikirler zaten ayrıntılarıyla planlanmışsa, karıştırmak için hepsini tamamen yenileyip yenileyemeceğine bak. Bu genelde, faaliyetler için daha fazla makas bulmayı kapsar!
  6. 6
    Çeşitli öğrenme stillerine hitap et. Kimi zaman 25 dakikalık bir videoyu sıkılmadan izleyecek öğrencilerin olacak ve kimi zamansa bir kitaptan iki sayfalık bölümü okumaya bile zahmet etmeyen öğrencilerle karşılaşacaksın. Hiçbiri diğerinden daha aptal değil ve bu yüzden her öğrencinin becerilerini değerlendirebilecek şekilde faaliyetlerini değiştirecek bir hizmet ver.
    • Her öğrenci farklı şekilde öğrenir. Bazıları bilgiyi görmeye ihtiyaç duyar, bazıları duymaya ve bazıları ise gerçekten de elinde tutmak ister. Eğer konuşarak çok fazla zaman harcıyorsan, dur ve konu hakkında onların konuşmalarına izin ver. Eğer okuma yapıyorlarsa, bilgilerini kullanıma koymalarını sağlamak için pratik bir faaliyetle ortaya çık. Onlar da daha az sıkılacaklardır!
    Advertisement

Makalenin 2.Kısmı: Aşamaları Planlama

  1. 1
    Öğrencilerin ısınmalarını sağla. Her bir dersin başında öğrencilerin beyinleri içerik için henüz hazır olmayabilir. Eğer birisi açık kalp ameliyatını açıklamaya başlarsa, muhtemelen sen de, “Hop, hop, hop. Biraz yavaşla. 'Neşter!' bölümüne geri dön” dersin. Öğrencilerini alıştıra alıştıra derse dahil et. Isınma tamamen şu konu ile ilgilidir: Sadece öğrencilerin bilgilerini ölçmez, senin ritmine ayak uydurmalarını sağlar.
    • Isınma basit bir oyun olabilir. (Muhtemelen hâlihazırdaki bilgilerinin ne durumda olduğunu görmek için konu hakkında kelime dağarcığı veya geçen haftadan ne hatırladıkları ile ilgili olabilir!) Veya bir sohbet başlatmak için kullanılan sorular, ufak tefek şeyler veya resimler da olabilir. Her ne olursa olsun, öğrencilerin konuşmalarını sağla. Konu hakkında (henüz açık açık söylememiş olsan da) düşünmelerini sağla.
  2. 2
    Bilgiyi sun. Bu olabildiğince açık değil mi? Formatın ne olursa olsun, sunulan bilgi ile başlaman gerekir. Bu bir video, şarkı, metin veya hatta bir konsept bile olabilir. Bu nokta, tüm dersin temelini oluşturacak ana noktadır. Bu nokta olmaksızın, öğrenciler bir şey öğrenemezler.
    • Çocuklarının seviyelerine göre temel noktalara inmen gerekebilir. Ne kadar geriye gitmen gerektiğini düşün. “Ceketini, askıya astı” şeklindeki bir cümle, “ceket” veya “askı” ne demek bilmiyorsan, hiçbir anlama gelmez. Öğrencilerine en temel konseptleri ver ve bir sonraki (ya da da iki) derste pekiştir.
    • Öğrencilere ne öğreneceklerini dosdoğru anlatmak işine yarayabilir. Bu, “onlara hedeflerini anlat” demektir. Meseleyi bundan daha açık bir şekilde ortaya koyamazsın! Bu şekilde o gün ne öğrenmişlerse bunu bilerek giderler. Çelişkileri kalmaz!
  3. 3
    Rehberli bir alıştırma yap. Artık öğrenciler bilgiyi aldı ve bu bilgiyi eyleme dökecekleri bir faaliyet planlaman gerekiyor. Fakat bu, onlar için halen yeni bir durum ve bu yüzden yardımcı tekerlekleri olan bir faaliyet ile başla. Alıştırma defteri, kelime veya resim eşleştirme gibi yöntemleri kullanmayı düşün. Boşlukları doldur pratiği yapmadan bir kompozisyon yazamazsın!
    • Eğer iki faaliyet için zamanın varsa, bu çok daha iyi. Öğrencilerin bilgilerini iki farklı seviyede ölçmek iyi bir fikirdir. Örneğin yazma ve okuma (çok farklı iki beceri). Farklı kabiliyetleri olan öğrenciler için farklı faaliyetler dahil etmeye çalış.
  4. 4
    Öğrencilerinin yaptıklarını kontrol et ve ilerlemelerini değerlendir. Rehberli pratiğin ardından öğrencilerini de değerlendir. Şu ana kadar sunduklarını anlamış gözüküyorlar mı? Eğer anlıyorlarsa, bu çok iyi. Devam edebilirsin ve muhtemelen konseptin daha zor unsurlarını ekleyebilir veya daha zor beceri alıştırmaları yapabilirsin. Eğer anlamış gibi görünmüyorlarsa, bilgi aktarma aşamasına geri dön. Bilgini farklı şekilde nasıl sunabilirsin?
    • Eğer aynı gruba belli bir süredir eğitim veriyorsan, belli konseptlerde zorluk yaşayabilecek çocukların kim olduklarını muhtemelen biliyorsundur. Eğer biliyorsan, dersi devam ettirebilmek için bu çocukları, daha iyi durumda olan öğrencilerle birleştir. Bazı çocukların geride kalmasını istemezsin, ama aynı zamanda sınıfın yerinde saymasını ve herkesin aynı seviye gelmesini beklemeyi de tercih etmezsin.
  5. 5
    Daha özgür alıştırmalar yap. Öğrenciler artık temel bilgilere sahip ve bilgilerini alıştırma yaparak kendi kendilerine görmelerine izin ver. Bu, sınıfı terk etmen anlamına gelmiyor! Onlara sunduğun bilgileri zihinlerinde tamamen kavramalarına imkan veren daha yaratıcı bir çaba göstermeleri anlamına geliyor. Zekalarının gelişmesine nasıl imkan tanıyabilirsin?
    • Bu tamamen eldeki konuya ve kullanmak istediğin becerilere bağlıdır. Bu alıştırma, 20 dakikalık kukla yapma projesinden deneyüstücülük üzerine ateşli bir tartışmada kutsal ruh ile iki haftalık bir oyalanma projesine değin uzanabilir.
  6. 6
    Sorular için zaman ayır. Ders konusunu işlemek için yeterli zamanın varsa, dersin sonunda 10 veya biraz daha fazla zamanı sorular için ayır. Bu söz konusu meseleye ilişkin daha çok sorgulayıcı soruların ortaya çıkabileceği bir tartışma ve bir biçim başlatabilir. Veya sadece konuyu daha da netleştirebilir. Her ikisi de öğrencilerin için faydalı olacaktır.
    • Eğer ellerini kaldıran çok fazla öğrencin varsa, onları birbirleriyle karşı karşıya getir. Tartışmaları için konunun bir boyutunu ver ve 5 dakika tartışmalarını sağla. Daha sonra odağı sınıfın tamamına sun ve bir grup tartışması başlat. Ortaya enteresan noktalar çıkacaktır!
  7. 7
    Dersi sağlam temellerde tamamla. Bir ders bir anlamıyla bir sohbete benzer. Eğer anında durdurursan, sanki havada kalmış gibi olur. Bu kötü bir şey değildir; ama biraz garip ve rahatsız bir durumdur. Eğer zaman imkan veriyorsa, günü öğrencilerle noktalandır. Onların o gün bir şeyler öğrendiklerini göstermek iyi bir fikirdir!
    • Konseptler üzerinden tekrar gitmek için beş dakika daha ver. Senin ve onların gün boyunca ne yaptığınızı ve neler kazandığınızı pekiştirme için konsepti kontrol eden sorular (yeni bilgiler veren değil) sorular sor. Bu bir çeşit tam döngüdür; sanki işine yönelik kitap desteği gibi!
    Advertisement

Makalenin 3.Kısmı: Hazırlıklı Olma

  1. 1
    Eğer gerginsen senaryonu hazırla. Yeni öğretmenler, bir dersin senaryosunu çıkararak biraz rahatlama bulabilirler. Bu, dersin kendisinden daha fazla zaman alacak olsa da, yardımı dokunacaktır. Sormak istediğin soruları ve tartışmanın nereye gideceğini tam olarak bilirsen, gerilimin azabilir.
    • Öğretmeye devam ettikçe, daha ve daha az senaryo çıkar. En sonunda elinde hiçbir hazırlık olmadan gidebilecek duruma geleceksin. Aktardığın zamandan daha fazlasını planlama ve yazmaya harcamamalısın! Bunu sadece ilk zamanlardaki eğitim aracı olarak kullan.
  2. 2
    Kendine hareket alanı bırak. Ders için bütün zaman çizelgeni çıkardın değil mi? Fevkalade, ama bunu sadece referans olarak kullanacağını unutma. Ders sırasında, “Çocuklar! Saat 13:15! NE YAPIYORSANIZ HEMEN SON VERİN” diye bir cümle kurmayacaksın. Öğretim süreci bu şekilde yürümez. Planına makul seviyede bağlı kalmaya çalışmalısın, ama kendine de biraz hareket alanı bırakmalısın.
    • Kendini ortalıkta bir oraya bir buraya koşarken buluyorsan, ne karalayıp karalayamayacağını iyi bil. Öğrencilerin, dersinden en iyi şekilde fayda sağlayabilmeleri için dersinde neleri kapsamalısın? Madalyonun diğer yüzünde eğer zamanın varsa, eğer gerekirse ortaya çıkarmak için elinde başka bir faaliyet bulundur.
  3. 3
    Dersi gereğinden fazla planla. Yapacak çok şeyin olduğunu bilmek yeteri kadar şeye sahip olmamaktan çok daha iyidir. Zaman çizelgen olsa dahi görünmeyen bölümü de planla. Eğer bir şey 20 dakika sürüyorsa, 15 dakikada bitir. Öğrencilerinin ne yumurtlayacaklarını hiçbir zaman bilemezsin!
    • Yapacak en kolay şey hızlı tamamlayıcı bir oyun veya tartışma ortaya atmaktır. Öğrencileri bir araya getir ve düşüncelerini ifade etmelerini veya soru sormalarını sağla.
  4. 4
    Öyle bir plan yap ki, senin yerini dolduracak öğretmen de anlasın. Eğer bir şey olursa ve derse gidemezsen, birilerinin anlayacağı bir plana sahip olmak istersin. Bu durumun diğer bir yanı da, eğer önceden yazar ve unutursan, eğer plan netse hafızanı tazelemek daha kolay olacaktır.
    • Planın için İnternet'te bulabileceğin birçok şablon var veya diğer öğretmenlere hangi formatı kullandıklarını sorabilirsin. Sadece bir plana sadık kalırsan, zihnin için daha iyi olacaktır. Tutarlılık ne kadar çok olursa, o kadar iyi olacaktır!
  5. 5
    Yedek bir plan oluştur. Öğretmenlik kariyerinde öyle günlerin olacak ki, öğrencilerinin planını altüst edecekler ve sen de şaşkına döneceksin. Ayrıca denemelerin toz oldukları, sınıfın yarısının gelmediği veya göstermek istediğin videonun DVD oynatıcıya takılıp kaldığı günlerin de olacak. Günün çirkin yüzünü gösterdikçe, bir planın da olmalı.
    • Birçok deneyimli öğretmen ellerinin altında her an ortaya çıkarabilecekleri birçok ders planına sahiptirler. Eğer Punnett karesi üzerine özellikle başarılı bir dersin varsa, bu malzemeyi sonrası için sakla. Evrim, doğal seleksiyon veya genler hakkındaki başka bir dersi sonraki sınıfın becerisine göre farklı bir derse çevirebilirsin. Veya Beyoncé hakkında da bir dersi elinde bulundurabilirsin. (Sivil ve kadın hakları hareketini, pop müziğin ilerleyişini veya sadece Cuma öğleden sonrası için bir müzik dersini düşün). Hangisini istersen.
    Advertisement

İpuçları

  • Ders planında sapmaya hazırlıklı ol. Sınıfın dikkati dağıldıkça tekrar nasıl toparlayabileceğini planla.
  • Sorularına sınıfta yanıt vereceklerini umduğun tarih konusunda net ol.
  • Yeni malzemeleri öğrencilerle gözden geçir ve çalışma hedeflerini bir ya da iki hafta önceden ver.
  • Ders bitince, planını ve gerçekte nasıl gittiğini gözden geçir. Gelecek sefer neyi farklı yapabilirsin?
  • Öğrettiklerini yerel ve ulusal seviyede eşleştirmeyi unutma.
  • Eğer ders planları sana göre değilse, Dogme öğretme yöntemlerini göz önünde bulundur. Bu, kitapların olmadığı ve öğrencilerin kontrolü almasını sağlayan bir yöntemdir.[1]

Bu wikiHow makalesi hakkında

Ortak Yazar:
wikiHow Editör Ekibi
Bu makale editörler ve araştırmacılardan oluşan, makalenin doğruluğu ile kapsamlılığını onaylayan, eğitimli bir ekip tarafından ortaklaşa yazılmıştır.
Kategoriler: Eğitim ve İletişim

Bu makale işine yaradı mı?

Evet
Hayır
Advertisement