İnsan Kendini Nasıl Sever?

Ortak yazar: Trudi Griffin, LPC

Bazen başkalarını sevmek kendini sevmekten çok daha kolay görünebilir; ama aslında kendini olduğun gibi kabul etmek, başkalarıyla sağlıklı ilişkiler kurmanın çok önemli bir parçası. Neyse ki biraz pratik ve sabırla sen de kendini sevmeyi öğrenebilirsin.

Makalenin 1.Yöntemi:
İç Sesini Geliştirmek

  1. 1
    Kendin hakkındaki olumsuz inançlarını aş. Pek çok insan, kendisi hakkındaki negatif düşüncelerini bırakmakta sıkıntı çeker. Genellikle bu negatif düşünceler, fikirlerine değer verdiğimiz ve kendilerinden sevgi ve onay beklediğimiz diğer insanlardan gelir.[1]
  2. 2
    Mükemmeliyetçilikten kaçın. Bazı insanlar mükemmelden aşağı bir iş yaptıklarında bunu kabullenmekte zorluk çekerler.[2] Eğer sen de mükemmeliyeti aradığını ve mükemmelden aşağı bir şey yaptığında kendin hakkında olumsuz düşüncelere kapıldığını fark ediyorsan, şu üç basit adımı izle: Şu anki düşünce akışını durdur ve hedeflerinden birini gerçekleştirmek için gereken çabaya odaklan. Ardından istikrarlı bir şekilde gereken çabayı göster.[3]
    • Odağını sonuçtan çekip bir işin ardındaki çabaya çevirmek kendi emeğini takdir etmene yardımcı olabilir. Nitekim sonuç “mükemmeliyet” anlamında değerlendirilebilir bir şeydir. Öte yandan çabayı “mükemmeliyet” anlamında ölçebilmek daha zordur.
  3. 3
    Olumsuzluk filtrenden kurtul. Yalnızca hayatındaki negatif şeylere odaklanmak kötü bir alışkanlık. Hayatındaki olumsuz ya da tatsız olaylar üzerine aşırı düşünmek, bu olayları olduğundan çok daha önemli gösterebilir.[4] Eğer başına gelen her şeyin kötü olduğundan şikayet ediyorsan, ne kadar küçük de olsa bunun tersini gösteren bir kanıt bulmaya çalış; sonuçta her şeyin gerçekten berbat olması olasılığı çok düşük.
  4. 4
    Asla kendini yerme ya da kendine hakaret etme. Kendine kötü sözler söylemek kendini bir insandan, beğenmediğin tek bir özelliğine indirgemek demektir.[5]
    • İşten atıldıktan sonra “Ben ne başarısız bir insanım” demek hem yanlış bir yargı, hem de sana haksızlık. Bunun yerine, “İşimi kaybettim, ancak bu deneyimi yeni bir iş bulmak ve o işte tutunmak için kullanabilirim” gibi faydalı bir yorumda bulun.
    • “Çok aptalım” demek de büyük olasılıkla asılsız ve indirgeyici. Eğer aptal hissediyorsan, muhtemelen bir şey hakkında bilgi eksikliğine sahipsin. Bunun yerine, “Bu basit ev tamirini nasıl yapacağımı bilmiyorum. Belki de bir ders alıp ya da araştırma yapıp bunu gelecekte nasıl yapabileceğimi öğrenmeliyim” diye düşün.
  5. 5
    En kötü şeyin başına geleceğini varsayma. Her durumda en kötü sonucun başına geleceği düşüncesine kapılmak çok kolay.[6] Fakat, iç düşüncelerini daha gerçekçi ve doğru olmak üzere değiştirmen, en kötüyü varsayarak genelleme yapmaktan ya da durumu abartmaktan kaçınmana yardım edebilir.
  6. 6
    İç diyaloğunu yeniden yaz. Kendin hakkında olumsuz düşüncelere kapıldığını fark ettiğinde, önce böyle hissettiğini kabullen ve bu hissin kaynağını tespit et. Ardından bu düşünceni bilinçli bir şekilde daha olumlu bir hale dönüştürerek yeni bir ifade yarat.[7]
    • Örneğin; işle ilgili önemli bir e-postayı yollamayı unuttuysan, kendini “Ne aptalım! Bu hatayı nasıl yaptım?” diye hayıflanırken bulabilirsin.
    • Kendini durdur ve şöyle düşün: “Şu anda aptal hissediyorum çünkü e-postayı göndermeyi unuttum. Küçükken bir şeyi yapmayı unuttuğum zaman babam aptal olduğumu söylerdi. Şu an kafamdaki bu sözler onun sözleri, benim sözlerim değil.” Ve sonra kendi kendine şöyle düşün: “Ben yetenekli bir çalışanım, sadece insani bir hata yaptım. Bundan sonra bir şeyi unutmamak için bir yere hatırlatıcı bir not yazacağım. Şimdilik ise e-postayı yollayıp daha önce yollamadığım için özür dileyeceğim.”
    Reklam

Makalenin 2.Yöntemi:
Kendini Sevmek

  1. 1
    Kendi olumlu özelliklerini listele ve her gün bunlar üzerine düşün. Kendisi hakkında olumsuz düşünmeyi alışkanlık haline getirmiş biri için bu oldukça zor olabilir, fakat haftada bir kere kendin hakkında pozitif bir şey bulup onu listeye eklemeye çalış. Her günün sonunda listenin tümü üzerine derinlemesine düşün.[8]
    • Listeni olabildiğince net yap. Kendini tarif etmek için genel sıfatlar kullanmak yerine, senin kim olduğunu ve neler yaptığını anlatan özel eylemler ya da özellikleri listelemeye çalış.
    • Örneğin; yalnızca "Cömertim" demek yerine, "Ne zaman bir arkadaşım sıkıntıya düşse, mutlaka ona verdiğim değeri göstermek için düşünceli bir hediye alırım. Bu cömert olduğumu gösterir." diyebilirsin.
    • Listeni okuyup üzerine düşündükçe, listedeki her bir maddenin—her ne kadar önemsiz gözükürse gözüksün—senin saygı ve sevgiye layık olduğunu gösteren birer neden olduğunu unutma.
  2. 2
    Kendine bu zamanı hediye et. Kendin ve kendi hayatın hakkında düşünüp kafa yorarak vakit harcadığın için suçlu hissetme.[9] Kendini sevmen için kendine zaman ve izin vermen önemli. Büyük olasılıkla farkına varacaksın ki bu şekilde başkalarına yardım ederek kaliteli zaman geçirme kabiliyetin artacak.
  3. 3
    Kendini kutla ve ödüllendir. Kendini sevmenin eğlenceli yanı bu: kendini ödüllendirmek![10] Bir şeyde başarılı olduysan, bunu en sevdiğin lüks restoranda hoş bir akşam yemeğiyle kutla. Her gün yaptığın onca zor işi ve sarf ettiğin çabayı düşün ve kendini hoş bir şeyle ödüllendirmek için bir neden bul. Gözünün kaldığı o yeni kitabı ya da bilgisayar oyununu al kendine. Uzun bir duş al ya da köpük banyosu yap. Tek başına balık tutmaya çık veya bir yerde masaj yaptır.
  4. 4
    Aksaklıklar ya da olumsuzluklarla başa çıkabilmek için bir plan geliştir. Seni genellikle kendini sevme yolundan saptıran şeylerin farkına var ve bunlarla nasıl başa çıkacağına karar ver.[11] Başkalarının sözlerini ya da eylemlerini kontrol edemeyeceğinin, ancak kendi yanıtlarını ve tepkilerini kontrol edebileceğinin farkına var.
    • Özellikle annen ya da patronun gibi tek bir kişiden gelen negatif yorumların seni bir olumsuzluk döngüsüne soktuğunu fark edebilirsin. Eğer bu sürekli oluyorsa, bunun nedenini tespit etmeye çalış.
    • Aklına gelen negatif düşüncelerle nasıl baş edeceğine karar ver. Bir mola vererek meditasyon yapman ya da derin nefes alman iyi gelebilir. Böyle hissettiğini kabul et ve olumsuz tepkini, sana kendi değerini hatırlatan pozitif sözlerle yeniden şekillendir.
  5. 5
    Psikoloğa git. Olumsuz düşünceler üzerine düşünmek ve seni tetikleyen şeyleri tespit etmek geçmişinden gelen, başa çıkması zor hisleri ve anıları yüzeye çıkarabilir.[12]
    • Acılı anılar üzerine deneyimli bir terapist, senin kötü deneyimlerini yeniden yaşamana sebep olmadan bu sıkıntılı anıları atlatmana rehberlik edebilir.[13]
    • Bir terapi ofisi, negatif düşüncelerinle verimli bir şekilde başa çıkabilmeyi ve olumlu özelliklerinin farkına varmayı öğrenmen için mükemmel bir yer olabilir.
  6. 6
    Her gün pozitif onaylama sözlerini tekrarla. Kendini iyi hissetmene yardımcı olan birkaç olumlu düşünce bul ve bunları günden güne tekrarla. Bu, ilk başta garip ya da banal gelebilir, ancak bu alışkanlık pozitif düşüncelerin nüfuz etmesini sağlayacak ve hemen olmasa da zamanla bu düşüncelere inanmaya başlayacaksın.
    • Kendini sevmeye teşvik eden iyi bir pozitif onaylama sözü şu: “Ben sağlam ve değerli bir bireyim. Kendime saygım var, kendime güveniyorum ve kendimi seviyorum.”
    • Onaylama sözlerinin tek başına yardım etmediğini düşünüyorsan, bir psikoloğa giderek farklı yaklaşımları da içine alan çok seviyeli bir yöntemi takip etmeyi deneyebilirsin.[14]
  7. 7
    Kendini iyi hissettiren şeyler yap. Fiziksel, duygusal ve manevi açıdan iyi hissetmeyi düşün. Pek çok yönden iyi hissetmek için ne gerekiyorsa yap; bunun için spor ya da meditasyon yapman, dans etmen ve pozitiflik üzerine bir günlük tutman gerekebilir. Sana kendini iyi hissettiren bir rutin bul ve istikrarlı bir şekilde bu rutine devam et.
    • Sevdiğin aktiviteleri yaparak tek başına vakit geçir ya da sinemaya gitmek veya dışarıda yemek yemek gibi eğlenceli bir gezintiye çık. Tek başına geçirdiğin bu zamandan istifade edip tadını sonuna kadar çıkarmayı unutma!
  8. 8
    Kendini sevmeye başlamanın etkileri üzerine düşün. Kendini sevip ödüllendirerek vakit geçirdiğin zaman, bunun faydalarını büyük olasılıkla hayatının diğer alanlarında da göreceksin. Daha enerjik olup olmadığına dikkat et ve başkalarıyla birlikteyken daha kendinde ve aktif olup olmadığını gözlemle. Yaptığın seçimlerde daha yetkin olduğunu ve hayatın üzerinde daha çok kontrolün olduğunu hissetmeye başlayabilirsin.
    Reklam

Makalenin 3.Yöntemi:
Sevgi-Dolu-Nezaket Meditasyonu Yapmak

  1. 1
    Sevgi-Dolu-Nezaket Meditasyonunun (SNM) temelini anla. SNM, kendine ve başkalarına karşı nezaket duygularını geliştiren bir meditasyon şeklidir. SNM sana kendini sevmenin özünü kavraman için gereken araçları sağlayabilir.[15]
  2. 2
    SNM’nin prensiplerini benimse. Sevgi-Dolu-Nezaket Meditasyonu, beklenti ya da koşul yüklemeden sevmeyi gerektirir. Gerek başkalarını, gerek kendini yargılamadan sevmeye teşvik eder.[16]
    • Kendimizi ya da başkalarını yargılamak, kendi zihnimizde ya da başkalarıyla ilişkilerimizde genellikle kötü durumlara yol açar. Yargılamadan sevmeyi öğrenmek, özveriyle ve çıkar olmadan sevmeyi öğrenmektir.
  3. 3
    Derin nefes al. Meditasyona, yavaşça ve derinden nefes alarak başla. Bir sandalyede rahat bir konumda otur ve göğsünün diyaframdan genişleyerek tamamen hava ile dolmasına izin ver. Ardından nefesini yavaşça ve tamamen dışarı ver.[17]
  4. 4
    Pozitif onaylama sözleriyle kendini destekle. Derin nefeslerine devam ettikçe, şu doğrulama sözlerini kendine yinele:[18]
    • Hayallerime ulaşıp mutluluk ve huzur içinde yaşayayım.
    • Başkalarını bütün kalbimle seveyim.
    • Kendimin ve ailemin herhangi bir zarardan korunmasını diliyorum.
    • Kendim, ailem ve arkadaşlarım için sağlık dolu bir ömür diliyorum.
    • Kendimi ve başkalarını affetmeyi öğreneyim.
  5. 5
    Pozitif doğrulama sözlerine karşılık olumsuz tepkilerini tespit et. Bu doğrulama sözlerini tekrarlarken kendini negatif düşünceler içinde buluyorsan, bu negatif düşünceleri kimin tetiklediğini düşün. Kendilerine karşı koşulsuz sevgi hissetmekte sıkıntı çektiğin insanları belirle. Bu insanları düşünerek doğrulama sözlerini tekrarla.[19]
  6. 6
    Kendisine karşı olumlu hissettiğin birini düşün. Doğrulama sözlerini tekrarla ve bunu yaparken o kişiyi aklında tut.
  7. 7
    Ne olumlu ne olumsuz hissettiğin birini düşün. Doğrulama sözlerini tekrarla ve bunu yaparken tarafsız hissettiğin o kişiyi aklında tut.
  8. 8
    Doğrulama sözlerinden gelen pozitif enerjinin seni tamamen doldurmasına izin ver. Herhangi birini düşünmeden doğrulama sözlerini yinele. Bu kez doğrulama sözlerinin pozitifliğine odaklan. Pozitif hislerin seni tamamen doldurmasına izin ver ve bu pozitif enerjiyi kendinden bütün gezegene doğru gönder.[20]
  9. 9
    Son bir sevgi mantrasını tekrarla. Pozitif hislerini her yere yaydıktan sonra, şu mantrayı tekrarla: “Bütün yaşayan insanlar neşe, mutluluk ve sağlık dolu olsun.” Bu doğrulama sözünü, sözcüklerin bedeninde yankılandığını ve evrendeki her şeye uzandığını hissederek beş kez tekrarla.[21]
    Reklam

Makalenin 4.Yöntemi:
Kendini Sevmeyi Anlamak

  1. 1
    Kendini sevmenin eksikliğinden kaynaklanan tehlikeleri bil. Kendini sevmemek seni zararlı seçimler yapmaya yöneltebilir. Kendini sevmemek genellikle kendine değer vermemeye eşittir ve bu, bilinçli ya da bilinçsiz bir şekilde kendini sabote etmeye yol açar ve bireylerin kendi temel ihtiyaçlarını savunmasını engeller.
    • Kendini sevmemek, onay almak için başkalarına bağımlı hale gelmek gibi zararlı bir duruma yol açabilir.[22] Onay almak için başkalarına dayanmak çoğunlukla insanların, başkalarının olurunu almak uğruna kendi ihtiyaçlarını bir kenara bırakmalarına sebep olur.
    • Kendini sevmemek, duygusal anlamda iyileşmeyi ve gelişmeyi de engelleyebilir. Yapılan bir araştırmada, kendini suçlayan ve kendini göz ardı eden bireyler psikoterapide daha başarısız sonuçlara ulaşmışlardır.[23]
  2. 2
    Çocukluk deneyimlerinin kendini sevmenin üzerindeki önemini bil. Ebeveyn-çocuk ilişkileri karakter gelişiminde yaşam boyu süren etkilere sahip; fiziksel, duygusal ve ruhsal ihtiyaçları karşılanmamış çocuklar, uzun süre düşük öz güven sıkıntısı çekebilir.[24]
    • Genellikle çocuklukta alınan negatif mesajlar—özellikle çok fazla tekrarlanmışsa—bireyin kafasına kazınır ve yaşamının ilerleyen dönemlerinde öz algısını oldukça etkiler.
    • Örneğin; kendisine “duygusuz” ya da “sıkıcı” olduğu söylenen bir çocuk, yetişkinliğe eriştiğinde büyük olasılıkla duygusuz ya da sıkıcı olduğunu düşünecektir. Bu algı, bireyin bir sürü arkadaşının olması, insanları güldüren espriler yapabilmesi veya ilginç bir yaşam tarzına sahip olması gibi bunun tam tersini kanıtlayan durumlar varsa bile değişmez.[25]
  3. 3
    Ebeveynlerin öz güven gelişimini nasıl destekleyebileceğini anla. Ebeveynler çocuklarının öz saygı ve öz değer duygularını geliştirmek için şu tavsiyelere uyabilirler:
    • Çocuklarını dinle; sadece bu bile onların öz saygısını arttıracak.[26]
      • Çok konuşan bir çocuğun ne dediğine dikkat etmeden söylediklerini duymazdan gelmek kolay olabilir. Fakat eğer gerçekten onun ne dediğine kulak verirsen ve buna karşılık verip konu hakkında sorular sorarak onunla etkileşimde bulunursan, çocuğun onun sözlerine ve düşüncelerine değer verdiğini hisseder.
    • Çocuklarına agresif olmayan bir şekilde (vurmadan, bağırmadan ya da ayıplamadan) kendi öz saygılarını nasıl sabitleyeceklerini ve dengede tutabileceklerini öğret.[27]
      • Mesela çocuğun oyun oynarken başka bir çocuğa vuruyorsa, onu kenara çekip sakince başka çocuklara vurmanın onların canını yakacağını söyle. Gerekirse, nefes alıp kendini toplaması için oyuna ara vermesini sağlayıp sakinleştikten sonra oynamaya devam edebileceğini söyleyebilirsin.
    • Çocuklara sevgiye ve oldukları gibi kabul edilmeye layık olduklarını hissettirmek için yargısızca sıcaklık, şefkat, destek ve saygı göster.[28]
      • Çocuğun saçma gözüken bir nedenden ötürü (mesela güneş batıyor diye) üzgünse ve seninle bunu paylaşıyorsa, onun hislerini ciddiye al ve sakın yok sayma. Önce "Güneş battığı için üzüldüğünü anlıyorum" diyerek onun hislerini onayla. Ardından bu durumun neden değiştirilemeyeceğini açıklamak için elinden geleni yap: "Güneş her akşam batıyor çünkü dünya dönüyor ve dünyanın öteki tarafındaki insanların da gün ışığı alması gerek. Ayrıca bu bize dinlenip bir sonraki güne hazırlanmamız için bir fırsat tanıyor." Son olarak da çocuğuna sarıl ya da başka bir şekilde dokunsal olarak şefkat göster ve durumu değiştiremesen de onunla empati kurduğunu ona hissettir.
  4. 4
    Dışarıdan gelen yorumların kendini sevmeyi nasıl etkilediğini anla. Hayatında olumsuzluklarla karşılaşacaksın. Kendini sevmek, dışarıdan gelen yorumların ve potansiyel olumsuz enerjinin giremediği bir fanusta gerçekleşemez. Bu nedenle, eşin ya da partnerinden, patronundan, anne-babandan, hatta sokaktaki tanımadığın insanlardan gelen olumsuzluklarla başa çıkmayı öğrenmen şart.
    • Kendini güçlendirerek bu tür olumsuzlukların öz saygı ve öz güvenini değiştirmesine izin vermemek senin elinde.
    Reklam

İpuçları

  • Kendine sevilmeye layık olduğunu hatırlat. Pek çok insan kendine güvensizliğe düşüyor; halbuki hepimiz birer insanız! Her zaman kendine inan, öz güvenli ve iyimser yanını benimse.
  • Güzellik dergileri gibi basmakalıp fikirleri teşvik eden şeylerden uzak dur.
  • Kendin ol ve başkalarının ne düşündüğünü önemsemeyi bırak. Olabildiğince kendinin en iyi versiyonu olmaya çalış.
  • Kendin olmak kötü bir şey değil. Hepimiz olabildiğimiz en iyi insan olmaya çalışıyoruz. Unutma ki eğer başka biri olmaya çalışıyorsan ya da olumlu olmak için kullandığın yöntem uzun süre denedikten sonra bile sana yapmacık geliyorsa, sevdiğin ya da sevmeye çalıştığın kişi SEN değilsin. Kendini olduğun gibi kabul et ve daha önce tanımaya fırsatın olmadığı yanlarını belirle. Yeni şeyler dene ve korkularını yen. Kendin ve yaşam hakkında neler keşfedeceğini görünce şaşıracaksın!
  • İnsanlardan gelen negatif enerjiyi görmezden gel. Birisi sana bir kötülük yaparsa durumu incelemeden hemen üzerine alınma ya da kin tutma. Unutma ki herkes hayatında farklı şeylerle boğuşuyor. Aklını sakin tutup affetmelisin, çünkü böylece en sonunda senin herkesten çok mutlu olduğunu göreceksin.
  • Herkesin olumsuz özellikleri vardır. Eğer çok çabaladıysan ama halen bunlardan kurtulamıyorsan, kendinin bu özelliklerini sevmeyi ve kabullenmeyi öğren.
Reklam

Bu wikiHow makalesi hakkında

Lisanslı Profesyonel Danışman
Trudi Griffin, LPC bu makalenin ortak yazarıdır. Trudi Griffin Wisconsin’de Lisanslı Profesyonel Danışman’dır. Yüksek Lisans derecesini 2011 yılında Marquette Üniversitesi’nden Klinik Zihinsel Sağlık Danışmanlığı alanında almıştır.
Kategoriler: Sağlık
  1. http://au.reachout.com/how-to-build-self-confidence
  2. http://psychcentral.com/lib/how-to-raise-your-self-esteem/000737
  3. http://psychcentral.com/lib/self-esteem-struggles-and-strategies-that-can-help/0006320
  4. http://www.nj-act.org/self.html
  5. https://www.psychologytoday.com/blog/wired-success/201305/do-self-affirmations-work-revisit
  6. Kearney DJ1, McManus C, Malte CA, Martinez ME, Felleman B, Simpson TL (2014) Loving-kindness meditation and the broaden-and-build theory of positive emotions among veterans with posttraumatic stress disorder. Med Care, Dec;52(12 Suppl 5):S32-8
  7. Kearney DJ1, McManus C, Malte CA, Martinez ME, Felleman B, Simpson TL (2014) Loving-kindness meditation and the broaden-and-build theory of positive emotions among veterans with posttraumatic stress disorder. Med Care, Dec;52(12 Suppl 5):S32-8
  8. Kearney DJ1, McManus C, Malte CA, Martinez ME, Felleman B, Simpson TL (2014) Loving-kindness meditation and the broaden-and-build theory of positive emotions among veterans with posttraumatic stress disorder. Med Care, Dec;52(12 Suppl 5):S32-8
  9. Kearney DJ1, McManus C, Malte CA, Martinez ME, Felleman B, Simpson TL (2014) Loving-kindness meditation and the broaden-and-build theory of positive emotions among veterans with posttraumatic stress disorder. Med Care, Dec;52(12 Suppl 5):S32-8
  10. Kearney DJ1, McManus C, Malte CA, Martinez ME, Felleman B, Simpson TL (2014) Loving-kindness meditation and the broaden-and-build theory of positive emotions among veterans with posttraumatic stress disorder. Med Care, Dec;52(12 Suppl 5):S32-8
  11. Kearney DJ1, McManus C, Malte CA, Martinez ME, Felleman B, Simpson TL (2014) Loving-kindness meditation and the broaden-and-build theory of positive emotions among veterans with posttraumatic stress disorder. Med Care, Dec;52(12 Suppl 5):S32-8
  12. Kearney DJ1, McManus C, Malte CA, Martinez ME, Felleman B, Simpson TL (2014) Loving-kindness meditation and the broaden-and-build theory of positive emotions among veterans with posttraumatic stress disorder. Med Care, Dec;52(12 Suppl 5):S32-8
  13. Wiltermuth SS1, Cohen TR2 (2014), “I’d only let you down”: Guilt Proneness and the Avoidance of Harmful Interdependence. Journal of Personal and Social Psychology, Nov;107(5):925-42
  14. Ryum T1, Vogel PA, Walderhaug EP, Stiles TC. (2105) The role of self-image as a predictor of psychotherapy outcome. Scandinavian Journal of Psychology Feb;56(1):62-8
  15. Zaleznik, Abraham. Executive’s Guide to Understanding People. Palgrave MacMillian, 2009
  16. Efficacy, Agency, and Self-Esteem. Kernis, Michael H. Springer Science + Business Media, 1995
  17. Handbook of Positive Psychology. Snyder, CR and SJ Lopez, eds. Oxford UP, 2002.
  18. Handbook of Positive Psychology. Snyder, CR and SJ Lopez, eds. Oxford UP, 2002.
  19. Handbook of Positive Psychology. Snyder, CR and SJ Lopez, eds. Oxford UP, 2002.

Bu makale işine yaradı mı?

Evet
Hayır
Reklam